Η λακτόζη είναι μια μορφή σακχάρου η οποία βρίσκεται στο ζωικό γάλα και ιδιαίτερα στο αγελαδινό γάλα και τα παράγωγα του. Στους ανθρώπους, η λακτόζη διασπάται από ένα ένζυμο που λέγεται “λακτάση” ωστόσο, μερικά άτομα από βρεφική ηλικία δεν είναι σε θέση να παράγουν ικανοποιητικές ποσότητες αυτού του ενζύμου, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ευαισθησία και δυσανεξία στην λακτόζη.

 

H δυσανεξία ή ευαισθησία στην λακτόζη είναι ίσως ή πιο συχνή μορφή διαιτητικής δυσανεξίας αφού επηρεάζει περίπου 65% του παγκοσμίου πληθυσμου (βρέφη, παιδιά, και ενήλικές). Και δυστυχώς, ένα σημαντικό ποσοστό δεν προβαίνει στην διεξαγωγή ειδικών τεστ για διαπίστωση της δυσανεξίας, με αποτέλεσμα να υποφέρει από διάφορα συμπτώματα άγνωστης αιτίας. Η πλειοψηφία των συμπτωμάτων εμφανίζεται κυρίως μέσα σε 2 ώρες από την κατανάλωση γάλακτος ή γαλακτοκομικών αλλά μπορεί να εμφανίζονται και πιο χρονιαία συμπτώματα, όταν η κατανάλωση είναι πιο συχνή.

 

Γιατί κάποια άτομα έχουν δυσανεξία και κάποια όχι;

Η ανάπτυξη δυσανεξίας στην λακτόζη οφείλεται και σε πρωτογενείς και σε δευτερογενείς παράγοντες. Οι πρωτογενείς περιλαμβάνουν κληρονομικούς και φυλέτικους παράγοντες π.χ κατά πόσο ένας λαός έχει αναπτυχθεί κτηνοτροφικά ουτώς ώστε να προσαρμόζεται το DNA του στην διάσπαση ζωικών ουσιών, πρόωρη γέννηση και γενετική μετάδοση της δυσανεξίας από την μάνα στο παιδί. Δυσανεξία όμως στην λακτόζη μπορεί να εμφανιστεί και σε αργότερο στάδιο σε μερικά άτομα, μετά από συγκεκριμένες λοιμώξεις στο στομάχι και στα έντερα ή εγχειρήσεις και βλάβες στο λεπτό έντερο

 

Ποιά είναι τα πιο συχνά σημάδια δυσανεξίας στην λακτόζη;

Εάν προσέξετε τα πιο κάτω σημάδια μετά την κατανάλωση γάλακτος ή γαλακτοκομικών, είναι καλό να επισκεφτείτε τον γιατρό σας ή ένα ειδικό διαγνωστικό κέντρο για να επιβεβαιώσετε αν πάσχετε από δυσανεξία στην λακτόζη ή όχι.

 

  • Φούσκωμα και πόνος ή κράμπες στο πάνω μέρος της κοιλιάς/στομαχιού.
  • Περίεργοι ήχοι/γουργουρητά στο στομάχι
  • Αέρια
  • Διάρροια
  • Ναυτία

 

Πέρα από αυτά τα εμφανή συμπτώματα, η κατανάλωση λακτόζης μπορεί επίσης να προκαλέσει κούραση, έλλειψη ενέργειας, απότομη αύξηση ή απώλεια βάρους και πυρετό που δεν πέφτει εύκολα.

 

Που να κάνω τεστ δυσανεξίας

Εάν έχετε προσέξει οποιοδήποτε από τα παραπάνω συμπτωματα, υπάρχουν διαφορετικές εξετάσεις και τεστ για να το διαπιστώσετε όπως: τεστ δυσαπορρόφησης της λακτόζης, τεστ αναπνοής μετά την έκθεση σε λακτόζη, το τεστ οξύτητας των κοπράνων και γενετικό τεστ. Τα τεστ αυτά μπορεί να γίνουν σε γαστρεντερολόγους ή εξειδικευμένα κέντρα διάγνωσης δυσανεξίας. Συνήθως θα σας ζητηθεί να μην φάτε κάτι 2 ώρες πριν την εξέταση ουτώς ώστε τα αποτελέσματα να είναι πιο έγκυρα.

 

Τι γίνεται μετά την διάγνωση;

Εάν όντως διαπιστωθεί ότι έχετε δυσανεξία στην λακτόζη,μπορείτε να την αποφύγετε πλήρως με υποκατάστα ή και να ενισχύσετε την ικανότητα του οργανισμού σας να την διασπά, μέσω της ενίσχυσης του ενζύμου λακτάση. Οι πιο κάτω ενέργειες συνιστώνται από γιατρούς και διαιτολόγους:

 

  • Aν σας αρέσει η γεύση του γάλακτος και των γαλακτοκομικών, αναζητήστε vegan/νηστίσιμα γαλακτοκομικά όπως γάλα καρύδας και νηστίσιμο τυρί όπως το Εβλογημένο τα οποία είναι κοντά στην γεύση και υφή του αυθεντικού αγελαδινού γάλακτος και δεν περιέχουν καθόλου λακτόζη.

 

  • Δοκιμάστε συμπληρώματα λακτάσης και προβιοτικών. Μιας και η δυσανεξία στην λακτόζη είναι σημάδι ανεπαρκούς παραγωγή λακτάσης, μπορείτε να δοκιμάσετε να πάρετε συμπληρώματα προβιοτικών με λακτάση, ουτώς ώστε να αυξήσετε την ικανότητα του οργανισμού σας να διασπά την λακτόζη. Φυσικά και δεν πρέπει να νομίζετε ότι με αυτό τον τρόπο μπορείτε να καταναλώνετε όση λακτόζη θέλετε–είναι καλύτερα να γίνεται μόνο περιστασιακά διαφορετικά το συμπλήρωμα δεν θα έχει καλά αποτελέσματα.